To Όρνιο

Βιολογία και οικολογία

Το όρνιο είναι καφετί προς σκούρο καφέ, με λευκό κεφάλι, λαιμό και περιλαίμιο. Τα κύρια και τα ουραία φτερά του έχουν σκούρο καφέ προς μαύρο χρώμα. Τα νεαρά πτηνά έχουν καφέ περιλαίμιο και σκουρότερο χρώμα. Τα φτερά του είναι μακριά και πλατιά, και μοιάζουν με δάχτυλα.

SWD-2009-03-21-072316

SWD-2012-06-30-110925

Το όρνιο τρέφεται κυρίως με τα μαλακότερα τμήματα από κουφάρια, όπως οι μύες και τα εντόσθια. Λόγω του μακριού λαιμού του, μπορεί να φτάσει βαθιά μέσα στο κουφάρι χωρίς να εγκλωβιστεί. Τα όρνια είναι πολύ κοινωνικά σε σύγκριση με άλλα είδη γυπών. Αναζητούν τροφή κατά ομάδες και αναπαράγονται σε αποικίες, πάνω σε απότομους βράχους.

Είναι είδος που συναντάται σε εκτενείς και ανοιχτές περιοχές, από ορεινές έως ημι-ερημικές, και η παρουσία του έχει καταγραφεί από τη στάθμη της θάλασσας έως και σε ύψος 3.000 μέτρων. Τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά με κουφάρια, κυρίως μεγάλων θηλαστικών. Το όρνιο συνήθως χτίζει τη φωλιά του σε κρημνούς, βραχώδεις προεξοχές με προστατευμένες πλευρές, ή μικρές σπηλιές.

BDA-20090205-5285

SWD-2012-06-30-112838

Μερικά πτηνά είναι μεταναστευτικά και διαχειμάζουν στην Αφρική, παρόλο που άλλα είναι επιδημητικά ή νομαδικά. Το όρνιο βασίζεται κυρίως στις υψηλές πτήσεις, και έχει παρατηρηθεί να πετά ακόμη και σε ύψη μεγαλύτερα από 10.000 μέτρα. Κυνηγούν κατά μονάδες, αλλά συγκεντρώνονται πολλά μαζί σε πηγές τροφής ή κούρνιες. Επίσης, σύνηθες είναι και να μεταναστεύουν κατά μονάδες, όμως δημιουργούν ομαδικούς σχηματισμούς (έως και 15 ατόμων) σε υπερθαλάσσια ταξίδια ή όταν υπάρχουν ισχυρά θερμικά ρεύματα.

Το όρνιο είναι επιδημητικό είδος. Το ζεύγος ξεκινά τη διαδικασία του ζευγαρώματος στα μέσα Δεκεμβρίου και προετοιμάζει τη φωλιά του τον Ιανουάριο. Ανάλογα με τις κλιματικές ιδιαιτερότητες της χρονιάς, κατά την περίοδο Δεκέμβριος – Μάρτιος γεννά ένα αυγό και το κλωσά για 53–57 ημέρες. Οι φωλιές ομαδοποιούνται σε αποικίες, με ελάχιστες απομονωμένες φωλιές. Το όρνιο φρουρεί μόνο τη φωλιά του, ενώ όταν αναζητά τροφή, σχηματίζει ομάδες, οι οποίες μπορούν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις. Καταναλώνει περίπου 1 με 1,5 kg τροφής την ημέρα.

Τα νεαρά πτηνά ενηλικιώνονται στο πέμπτο έτος της ζωής τους. Όσο είναι ακόμα ανήλικα, περιπλανιούνται καλύπτοντας μεγάλες αποστάσεις, συνήθως κατά μονάδες, ενώ έχει καταγραφεί να μεταναστεύουν νότια έως τη Μέση Ανατολή, ακόμη και την Αφρική. Μπορεί να διασχίσουν ή να βρεθούν σε αφιλόξενες περιοχές, όπου η απουσία μιας αποικίας ή άλλων πτηνών μπορεί να αποδειχτεί επικίνδυνη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι το 70% περίπου των θανάτων του είδους συμβαίνει την περίοδο αυτή.

BDA-20100306-3297

Μερικά πτηνά είναι μεταναστευτικά και διαχειμάζουν στην Αφρική, παρόλο που άλλα είναι επιδημητικά ή νομαδικά. Το όρνιο βασίζεται κυρίως στις υψηλές πτήσεις, και έχει παρατηρηθεί να πετά ακόμη και σε ύψη μεγαλύτερα από 10.000 μέτρα. Κυνηγούν κατά μονάδες, αλλά συγκεντρώνονται πολλά μαζί σε πηγές τροφής ή κούρνιες. Επίσης, σύνηθες είναι και να μεταναστεύουν κατά μονάδες, όμως δημιουργούν ομαδικούς σχηματισμούς (έως και 15 ατόμων) σε υπερθαλάσσια ταξίδια ή όταν υπάρχουν ισχυρά θερμικά ρεύματα.

Κατάσταση προστασίας

Το όρνιο κατατάσσεται ως είδος Μειωμένου Ενδιαφέροντος (LC) στον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN.

Απειλές

Δηλητηριάσεις έπειτα από χρήση παράνομων δηλητηριασμένων δολωμάτων με στόχο τα μεγάλα σαρκοφάγα (πχ, λύκους τσακάλια, κλπ), για την προστασία οικόσιτων ζώων και θηραμάτων.

Δηλητηριάσεις από μόλυβδο που περιέχουν τα κυνηγητικά σκάγια, ή ως συνέπεια της ρύπανσης από κτηνιατρικά φάρμακα.

Μειωμένη διαθεσιμότητα τροφής.

Παράνομο κυνήγι.

Ηλεκτροπληξία και συγκρούσεις εξαιτίας των δικτύων ηλεκτρικού ρεύματος ή συγκρούσεις σε ανεμογεννήτριες.